e premte 22 tetor 2021
e premte 22 tetor 2021

Bullgaria sërish ka aktualizuar kontestin me Maqedoninë e Veriut, lidhur me identitetin, gjuhën maqedonase dhe të drejtat e pakicave.

 

Madje, siç është bërë e ditur, në mbledhjen e 25 marsit të Këshillit për Çështje të Përgjithshme të Këshillit Evropian, kur u vendos për nisjen e bisedimeve të anëtarësimit me Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë, Sofja ka arritur të përfshijë edhe një dokument, përmes të cilit, veç tjerash i kërkon Shkupit “që të ndalojë çdo mbështetje për organizatat që deklarojnë veten pakicë maqedonase në Bullgari”.

 

Ajo gjithashtu kërkon që në të gjitha dokumentet e BE-së dhe kornizën e bisedimeve, gjuha maqedonase të përcaktohet si gjuha e Republikës së Maqedonisë së Veriut.

 

Ministrja e Punëve të Jashtme e Bullgarisë, Ekaterina Zaharieva, ka deklaruar për mediat në Sofje se maqedonishtja është formuar në vitin 1945 nga një dialekt i gjuhës bullgare dhe gjuhës serbe. Ajo ka kërkuar që Shkupi të pranojë realitetin historik dhe të mos keqpërdor çështjet e ndjeshme mes dy vendeve për fushata zgjedhore.

 

“Ne kemi qëndrim të qartë sa i përket Maqedoninë së Veriut. Çdo herë do t’i mbështesim, por kushtet i kemi të qarta, ato nuk kanë ndryshuar…Ka shumë dokumente të shkruara në vitin 1945 se gjuha është formuar në bazë të një dialekti bullgar të pjesës perëndimore, vetëm se e ndryshuan pak gramatikën, shtuan disa gjëra të një shteti tjetër (Serbisë)… Ne kemi interes që edhe ata ta pranojnë historinë dhe njëkohësisht edhe në të pranojmë realitetin”, ka deklaruar shefja e diplomacisë bullgare, Zaharieva.

 

Bullgarët kanë kontestuar në vazhdimësi edhe prejardhjen e Goce Dellçevit dhe të Kërste Misirkovit, dy personaliteteve të njohura që për maqedonasit konsiderohen si figura të rëndësishme të historisë maqedonase, njëjtë sikur që konsiderohen edhe për bullgarët.

 

Por, një deklaratë e profesorit Denko Maleski, këshilltar i presidentit maqedonas, Stevo Pendarovski ka shkaktuar reagime të shumta në opinion. Maleski, që ka qenë edhe ish-ministër i Jashtëm dhe ish-ambasador në OKB, ka thënë për mediat bullgare se maqedonasit duhet të pranojnë realitetin se këto dy personalitete kanë qenë bullgarë dhe se një kohë maqedonasit dhe bullgarët kanë qenë një komb.

 

“Sigurisht se qëndroj pas asaj që kam thënë sepse janë fakte historike, ato që unë i quaj histori objektive, dhe ne nuk mund t’i shpëtojmë atyre fakteve sepse thjesht do të komplikojmë situatën në mënyrë që të ekzistojë rreziku që skenari grek të na përsëritet”, ka deklaruar për Radion Evropa e Lirë, profesori Denko Maleski.

 

Presidenti Stevo Pendarovski është distancuar nga deklarata e tij, por jo edhe nga angazhimi i tij si këshilltar duke theksuar se çdo kush ka të drejtë të thotë qëndrimin e tij për raportet mes dy vendeve.

 

Duke komentuar deklaratën e tij se vendit mund t’i përsëritet skenari grek, Pendarovski ka thënë se “nëse çmimi për të hyrë në Bashkimin Evropian është të deklarohemi se ne nuk jemi maqedonas dhe të themi se gjuha jonë është ndryshe nga gjuha maqedonase, atëherë nuk kemi nevojë për Bashkimin Evropian”.

 

Drejtuesit e partive politike ndërkohë kanë përkujtuar, të hënën, Goce Dellçevin në 117 vjetorin e vdekjes. “Dellçevi ka qenë zemra e organizatës revolucionare maqedonase, i cili luftonte për autonomi të plotë politike të Maqedonisë dhe të maqedonasve. Ai paraqet simbol uniteti për pavarësi”, ka shkruar në facebook, ish kryeministri Zoran Zaev, kryetar i LSDM-së.

 

Por, njohësit e çështjeve ndërkombëtare kërkojnë maturi nga institucionet që kontestet të zgjidhen me dialog dhe pa rrezikuar procesin e integrimit evropian të vendit. Simonida Kacarska nga Instituti për Politika Evropiane thekson se dy shtetet në kuadër të bisedimeve për anëtarësim duhet të punojnë për kapërcimin e dallimeve, që çështjet që kanë të bëjnë me identitetin të mos pengojnë këtë proces.

 

“Nuk besoj se kërkesat e Bullgarisë, të cilat ajo po i bën aktualisht, do të hyjnë në kornizën e bisedimeve. Unë dyshoj se shumë vende do të pajtoheshin të përfshijnë çështje të identitetit, megjithëse duhet të jemi të vetëdijshëm se ne dhe Bullgaria do të duhet të punojmë për një numër çështjesh”, thotë Kacarska.

 

Maqedonia e Veriut dhe Bullgaria më 1 gusht të vitit 2017 kishin nënshkruar një marrëveshje për fqinjësi të mirë ndërsa kishin formuar edhe komisione të përbashkëta për kapërcimin e dallimeve historike, por dallimet mes tyre mbetet ende pa zgjidhje edhe gati tre vjet nga nënshkrimi i dokumentit që ishte vlerësuar si historik. REL

 

5 maj 2020

 

Më shumë

Përshkallëzim i luftës për pushtet

Presidenti i Bullgarisë Radev ka kërkuar dorëheqjen e qeverisë për shkak të sjelljes “mafioze”. Në këtë mënyrë ai reagoi ndaj bastisjeve të fundit në zyrat presidenciale.   “Dalja nga situata e tanishme është: Dorëheqja e qeverisë dhe prokurorit të shtetit”, deklaroi presidenti i Bullgarisë Rumen Radev, në një paraqitje televizive pas bastisjeve të fundit […]

Covid-19 në Bullgari: Dita 38

Doli nga spitali infektuari më i ri në Bullgari – djalë 1 vjeç 713 janë rastet e Covid-19 në Bullgari, njoftoi Shtabi Operativ Kombëtar. Më 14 prill u regjistruan 18 raste të reja. 12 prej tyre janë në Sofje, 1 në Pllovdiv, 2 në Smoljan, 3 në Kjustendill. 209 prej pacientëve janë të hospitalizuar. 29 […]

41 vjet nga fluturimi i kozmonautit të parë bullgar Georgi Ivanov

Më 10 prill mbushen 41 vjet nga fluturimi i kozmonautit të parë bullgar. Në këtë datë në vitin 1979 në orën 20:30 sipas orës lokale të Moskës është lëshuar në orbitën e Tokës anija kozmike “Sojuz-33” me ekuipazh ndërkombëtar – komandanti rus Nikollaj Rukavishnikov dhe studiuesi bullgar Georgi Ivanov. Fluturimi i tyre ka vazhduar 1 […]

Shkencëtarë bullgarë kanë përpunuar filtër kundër COVID-19

Shkencëtarë bullgarë kanë krijuar një filtër për pastrimin e ajrit prej ndotësve mekanikë, kimikë dhe biologjikë. Sistemi me ciklon fluidësh është një përpunim bullgar dhe është një teknologji e gatshme për asgjësimin e viruseve dhe baktereve – përfshin këtu dhe COVID-19, tha për BNR doktoranti Viktor Stojanov. Efikasiteti i teknologjisë është mbrojtur me një sërë […]

  • © 2017 Albanian Profile Të gjitha të drejtat e rezervuara