e premte 22 tetor 2021
e premte 22 tetor 2021

 

Tetori, në të gjithë botën është muaji i ndërgjegjësimit për zbulimin e hershëm të kancerit të gjirit.

 

Jepini vetes vetëm 30 minuta kohë për shëndetin tuaj.  Sot 1 në 8 gra diagnostikohet me kancer të gjirit.  Kapja e hershme e kësaj sëmundje të shpëton nga vdekja. Mesazhi vjen nga gra që janë përballuar me sëmundjen e rëndë.

 

 

Muaji i ndërgjegjësimit për kancerin e gjirit është një fushatë vjetore ndërkombëtare që synon të shpërndajë informacion dhe të edukojë njerëzit për rëndësinë e shëndetit të gjirit, për zbulimin e hershëm të kancerit të gjirit te gratë dhe vajzat në të gjithë botën.

 

Për nga prekshmëria dhe vdekshmëria, renditet në vendin e parë në sëmundshmërinë e popullsisë femërore në tërë botën e industrializuar. Kontinenti amerikanoverior (SHBA dhe Kanadaja) rezulton të ketë prekshmërinë më të lartë, zbulohen çdo vit 90 raste në 100.000 gra. Në Europë dhe në Australi të dhënat tregojnë për një përhapje paksa më të ulët. Në vendet e BE, fjala vjen, çdo vit preken 300.000 gra nga kjo sëmundje. Afrika Qendrore, Amerika Latine  dhe Europa Lindore kanë parametra shumë më të ulët, pothuajse të përgjysmuar në krahësim me Perëndimin, ndërsa në Japonim kanceri i gjirit është fare pak i përhapur. Në përgjithësi në Azi e në Afrikë është shumë më pak i përhapur se sa në Perëndim.

 

Sipas kërkuesve shkencorë në këtë fushë, këto diferenca kanë të bëjnë jo vetëm me pozicionin gjeografik dhe shkallën e zhvillimit industrial, por parasëgjithash me stilin e të jetuarit, mjedisin dhe ushqimin.

 

Kanceri i gjirit shfaqet rrallë ndër gratë e moshës nën 30 vjeçare, ndërsa prekshmëria rritet gjer edhe në pesë herë më shumë ndër gratë që janë pranë menopauzës.

 

Studimet tregojnë se familjariteti me këtë lloj kanceri rrit  rrezikun, por kjo nuk do te thotë se sëmundja është gjenetikisht e trashëgueshme në të gjitha rastet. Konsiderohet i trashëgueshëm vetëm kur kanceri i gjirit shpreh dy onkogjene, BRA 1 dhe BRA 2të cilët gjenden respektivisht në kromozomën 3 dhe në kromozomën 17, por këto rastë përbëjnë  një përqindje të vogël (5-10 %) të të gjitha neoplazive të gjirit.

 

Në Shqipëri kanceri i gjirit është mjaft i përhapur, rreth 650 raste të rinj çdo vit, shifër e lartë për popullsinë femërore të moshës mbi 30 vjeç të vendit.

 

Problem themelor në Shqipëri mbeten studimet e mirëfillta mbi shkaqet lokale të  përhapjes së kësaj sëmundjeje, vdekshmëria prej së cilës është në vendin e parë në renditjen e shkaqeve të vdekshmërisë prej sëmundjeve në popullsinë femërore të vendit. Një tjetër problem mbetet ngritja dhe funksionimi i sistemit parandalues. Edhe pse në vitet e fundit ka një përmirësim të ndjeshëm në tërë sistemin shëndetësor të diagnostikimit të sëmundjeve të popullsisë femërore, në specifikë, diagnostikimi i kësaj sëmundjeje në Shqipëri bëhet ende në fazë të avancuar, për shkak se kontrolli periodik i grave tek mjekët specialistë nuk është ende një praktikë gjerësisht e përdorur apo e detyrueshme nga ana e sistemit shëndetësor kombëtar.

 

 

 

Më shumë

“Pacienti zero” i COVID-19 në SHBA mund të jetë prekur në prill të vitit 2019

Tani gjurmimi i origjinës së virusit të COVID-19 është një sfidë e përbashkët e të gjithë njerëzimit. Matematikanët kanë filluar të përdorin metodat e analizës në bazë të të dhënave të mëdha për të gjetur “pacientin zero”.   Të mërkurën, platforma e parapublikimit të artikujve shkencorë e Akademisë së Shkencave të Kinës (ChinaXiv) publikoi […]

Shqipëria e treta në Europë për nivelin e lartë të obezitetit të grave

24.4% e grave në vend konsiderohen obeze, sipas Anketës Demografike dhe Shëndetësore të INSTAT, të vitit 2018, për grup-moshën 15-59 vjeç. Ky tregues matet me Indeksin e Masës Trupore (BMI), që shpreh raportin e pesshës në kg ndaj gjatësisë në metër katror (kg/m2). Niveli mbi 30 konsiderohet obez, 25-29.9 mbipeshë, nga 18.5-24.9 është normal […]

Qendrat shëndetsore në plazhe, në Velipojë e Theth 1 mijë persona kanë kërkuar ndihmë në një muaj

Prej 1 jave në spitalin e Shkodrës nuk është paraqitur asnjë qytetar me simptoma të dyshuara për covid! Për bluzat e bardha ky është një lajm i mirë. Por nuk po ndodh e njejta gjë me virozat e stinës! Kryesisht me simptoma gastro-intensinale apo edhe probleme kardiake, rastet që kanë nevojë për ndihmë mjekësore […]

Shefi i OBSH-së: E përjashtuam para kohe teorinë se koronavirusi mund të ketë rrjedhur nga laboratori

Kreu i Organizatës Botërore të Shëndetësisë pranoi se kishte qenë i parakohshëm përjashtimi i një lidhjeje mes pandemisë së COVID-19-s dhe një rrjedhjeje të mundshme të virusit nga një laborator. Ai tha të enjten se i ka kërkuar autoriteteve kineze të jetë më transparente ndërsa shkencëtarët po kërkojnë të gjejnë origjinën e koronavirusit. […]

  • © 2017 Albanian Profile Të gjitha të drejtat e rezervuara