e martë 21 shtator 2021
e martë 21 shtator 2021

 

Duke qenë se gati gjysma e shpenzimeve të shqiptarëve kanalizohen në blerjen e ushqimeve, çmimet e tyre janë përbërësit kryesor të inflacionit në vend, pra luhatshmerisë së përgjithshme të çmimeve.

 

Banka e Shqipërisë në një analizë të posaçme për këtë çështje vë në dukje se inflacioni ka varësi të lartë ndaj çmimeve të futave dhe perimeve.

 

Rasti i inflacionit në Shqipëri tregon se shpesh goditje nga krahu i ofertës shkaktohen nga luhatjet e parregullta në çmimet e ushqimeve, pasi pesha e ushqimeve në shportën e iÇK-së është e konsiderueshme.

 

Kjo e bën më të ndjeshëm inflacionin total ndaj lëvizjeve të çmimeve përkatëse. Grupi “Ushqime dhe pije joalkoolike” zë rreth 35% të shportës sonë të IÇK-së dhe nëngrupi “Fruta-perime” që shfaq luhatjet më të larta, ka një peshë 9.5% në shportës (INSTAT, 2021).

 

Ndërkohë që për 27 vendet e BE-së, peshat e “Ushqime dhe pije joalkoolike” dhe “Fruta–perime”, janë përkatësisht 18% dhe 3.6% (Eurostat, 2021). Pra, për goditje të krahasueshme nga grupi ushqimor, inflacioni total i vendeve të BE-së përjeton luhatje mjaft më të dobëta se sa në rastin e vendeve kandidate përfshirë Shqipërinë, për shkak të diferencave të qenësishme në peshat respektive.

 

Ndërsa çmimet e grupeve të tjera, me pesha relativisht të ulëta në shportë ose janë kompensuar midis tyre ose e kanë ndikuar lehtësisht shkallën e luhatjeve të inflacionit.

 

Banka sjell në vëmendje disa shembuj. Periudha e dy viteve të fundit është karakterizuar nga episode të shpeshta të goditjeve të ofertës nga grupi i fruta-perimeve ku përmenden: fillimi i 2019, me vlera maksimale të kontributeve nga “Fruta-perime”; vlerat e ulëta një vit më vonë; rritja e inflacionit në fillim të vendosjes së kufizimeve për shkak të pandemisë (mars-prill 2020); periudha e relaksimit të masave anti-COVID (maj-korrik 2020) gjeti pasqyrim në rënien më të shpejtë të kontributeve të komponentit përkatës ushqimor, kundrejt atij bazë.

 

Viti 2021 filloi me vlera ekstremisht të ulëta të inflacionit të fruta-perimeve, me kontribute thellë negativ në inflacionin total. Gjysma e parë e vitit 2021, paraqitet me luhatshmëri të shtuar të këtij nëngrupi.

 

Luhatshmëria reflekton pothuajse plotësisht goditje të ofertës në tregun vendas për këta artikuj të shportës. Një pjesë e tyre lidhet me zhvillimet e vitit 2020 si një vit i jashtëzakonshëm, me pasiguri të larta në terma të kërkesës së huaj dhe të brendshme edhe për produktet bujqësore. Si rezultat, luhatshmëria e inflacionit total është rritur me rreth 9 pikë përqindje gjatë periudhës 2019 -2021, kundrejt vitit 2015-2016). Kjo ka ardhur kryesisht për shkak të dyfishimit të luhatshmërisë për nëngrupin “Fruta-perime” për periudhat krahasuese, analizon Banka. Ndërkohë që, inflacioni bazë ka dëshmuar për një qëndrueshmëri.

 

Luhatshmëria e inflacionit me burim nga çmimet e ushqimeve dhe më specifikisht nga ato të “Fruta-perimeve”, është trajtuar si zhvillim tranzitor. Episodet kanë qenë të shpeshta në dy vitet e fundit, duke e vështirësuar “leximin” e shifrës së inflacionit, por në afat të shkurtër. Parregullsia e luhatjeve në nëngrupin “fruta-perime” ka ndikuar performancën parashikuese afatshkurtër të inflacionit përkatës.

 

 

 

Më shumë

Varfëria në konsum rrit varësinë e inflacionit nga çmimet e frutave dhe perimeve

Duke qenë se gati gjysma e shpenzimeve të shqiptarëve kanalizohen në blerjen e ushqimeve, çmimet e tyre janë përbërësit kryesor të inflacionit në vend, pra luhatshmerisë së përgjithshme të çmimeve.   Banka e Shqipërisë në një analizë të posaçme për këtë çështje vë në dukje se inflacioni ka varësi të lartë ndaj çmimeve të […]

Individët po i mbajnë bonot e thesarit deri në fund të maturimit, bie tregu i titujve të qeverisë

Tregu i Titujve të Qeverisë për periudhën janar-qershor 2021 ka shënuar ulje në 6 muajt e parë të viti. Sipas të dhënave të Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare (AMF) transaksionet për “shitje nga portofoli i ndërmjetësit  financiar” ishin 1.45 miliardë lekë për 6 mujorin e parë, duke rënë me 17.2% me bazë vjetore. Tkurrja […]

Në gjashtë mujorin e parë të vitit më tepër mallra u transportuaran nëpërmjet hekurudhës

Gjatë gjysmës së parë të vitit volumi i mallrave të transportuar me hekurudhë llogaritet 14.9 milionë ton-kilometër.   Sipas raportit të publikuar së fundmi nga INSTAT volumi i mallrave të transportuar me hekurudhë u rrit me 23,3 %, krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2020-ës.   Por volumi i mallrave të transportuara […]

Shqipëria fiton 164 mln € nga tregtia me Kosovën, humbet 134 mln € me Serbinë

Sipas INSTAT Shqipëria realizon rreth 10% të shkëmbimeve tregtare me rajonin dhe partner kryesor ka Kosovën me 220 milionë euro eksporte në vit.   Sipas të dhënave nga Kosova kemi një bilanc pozitiv me 164 milionë euro më shumë, ndërsa nga Serbia marrim më shumë mall dhe bilanci është negativ me 134 milionë […]

  • © 2017 Albanian Profile Të gjitha të drejtat e rezervuara